หน้า: [1]   ลงล่าง
พิมพ์
ผู้เขียน หัวข้อ: หน้าที่และอำนาจของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตาม พรบ.ลักษณะปกครองท้องที่  (อ่าน 21343 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 4 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้
เลิศชาย ปานมุข
ผู้ดูแลบอร์ด
นักโพสต์ VIP
********
ออนไลน์ ออนไลน์

กระทู้: 3793



« เมื่อ: กุมภาพันธ์ 10, 2011, 10:54:29 PM »


หน้าที่และอำนาจของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน
ตามพระราชบัญญัติลักษณะ ปกครองท้องที่ พุทธศักราช 2457 (แก้ไขเพิ่มเติมถึงปัจจุบัน)

หน้าที่และอำนาจของกำนัน

             หน้าที่และอำนาจของกำนัน ที่ปรากฏตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 (แก้ไขเพิ่มเติมถึงปัจจุบัน) ได้แก่
             มาตรา 34 บรรดาการจะตรวจตรารักษาความปกติเรียบรอยในตำบล คือ การที่จะ ว่ากล่าวราษฎรในตำบลนั้นให้ประพฤติตามพระราชกำหนดกฎหมายก็ดี หรือการที่ป้องกันภยันตรายและรักษาความสุขสำราญของราษฎรในตำบลนั้นก็ดี หรือการที่จะรับกิจสุข ทุกข์ของราษฎรในตำบลนั้นขึ้นรองเรียนต่อผู้ว่าราชการเมือง กรมการอำเภอ และที่จะรับ ข้อราชการมาประกาศแก่ราษฎรในตำบลนั้นก็ดี หรือการที่จะจัดการตามพระราชกำหนด กฎหมาย เชน การตรวจและนำเก็บภาษีอากรในตำบลนั้นก็ดี การทั้งนี้จะอยู่ในหน้าที่ของ กำนันผู้เป็นนายตำบล ผู้ใหญ่บ้านทั้งปวงในตำบลนั้น และแพทย์ประจำตำบลจะต้องช่วย กันเอาเป็นธุระจัดการให้เรียบร้อยได้ตามสมควรแก่หน้าที่
             มาตรา 34 ทวิ นอกจากอำนาจหน้าที่ที่กล่าวโดยเฉพาะนี้ให้เป็นอำนาจหน้าที่ของ กำนัน ให้กำนันมีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับผู้ใหญ่บ้านด้วย
             (ความในมาตรา 34 ทวิ มีบัญญัติเพิ่มโดยมาตรา 12 แห่ง พ.ร.บ.ลักษณะปกครอง ท้องที่ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2486)
             มาตรา 35 กำนันมีหน้าที่และอำนาจในการที่เกี่ยวด้วยความอาญาดังตอไปนี้คือ
             ข้อ 1 เมื่อทราบข่าวว่าได้มีการกระทำผิดกฎหมายเกิดขึ้น หรือสงสัยว่าได้ เกิดขึ้นในตำบลของตนต้องแจ้งความต่อกรมการอำเภอให้ทราบ
             ข้อ 2 เมื่อทราบข่าวว่าได้มีการกระทำผิดกฎหมายเกิดขึ้น หรือสงสัยว่าได้ เกิดขึ้นในตำบลใกล้เคียงต้องแจ้งความต่อกำนันนายตำบลนั้นให้ทราบ
             ข้อ 3 เมื่อปรากฏว่ามีผู้ใดกำลังกระทำผิดกฎหมายก็ดี หรือมีเหตุควรสงสัย ว่าเป็นผู้ที่ได้กระทำผิดกฎหมายก็ดี ให้จับผู้นั้น และให้รบนำส่งต่อไปกรมการอำเภอตาม สมควร
             ข้อ 4 ถ้ามีหมายหรือมีคำสั่งตามหน้าที่ราชการให้จับผู้ใดในตำบลนั้น เป็น หน้าที่ของกำนันที่จะจับผู้นั้น แล้วรีบส่งต่อกรมการอำเภอตามสมควร
             ข้อ 5 เมื่อเจ้าพนักงานผู้ที่มีหน้าที่ออกหมายสั่งให้ค้นหรือให้รดกำนันต้อง จัดการให้เป็นไปตามกฎหมาย
             ข้อ 6 ถ้ามีผู้มาขออายัดตัวคนหรือสิ่งของก็ดีหรือผู้ต้องโจรกรรมจะทำกฎ หมายตราสิน หรือมีผู้จะมาขอทำชันสูตรบาดแผลก็ดี ทั้งนี้ก็ให้กำนันสืบสวนฟังข้อความ แล้วรีบนำตัวผู้ขอและผู้ต้องอายัด และทรัพย์สิ่งของบรรดาที่จะพาไปด้วยนั้น ส่งต่อไปยัง กรมการอำเภอ ถ้าสิ่งของอย่างใดจะพาไปไม่ได้ ก็ให้กำนันชันสูตรให้เห็น แล้วนำความ ไปแจงต่อกรมการอำเภอในขณะนั้น
             มาตรา 36 ถ้ากำนันรู้เห็นเหตุทุกข์รอนของราษฎร หรือมีการแปลกประหลาดเกิด ขึ้นในตำบล ต้องรีบรายงานต่อกรมการอำเภอให้ทราบ
             มาตรา 37 ถ้าเกิดจลาจลก็ดี ฆ่ากันตายก็ดี ชังทรัพย์ก็ดี ปล้นทรัพย์ก็ดี ไฟไหมก็สี หรือเหตุร้ายสำคัญอย่างใด ๆ ในตำบลของตนหรือในตำบลใกล้เคียงอันสมควรจะช่วยได้ ก็ดี หรือมีผู้ร้ายมาแต่ที่อื่น ๆ มามั่วสุมในตำบลนั้นก็ดี หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าลูกบ้าน ในตำบลนั้นบางคนจะเกี่ยวข้องเป็นโจรผู้ร้ายก็ดี เป็นหน้าที่ของกำนันจะต้องเรียกผู้ใหญ่ บ้านและลูกบ้านในตำบลออกช่วยต่อสู้ติดตามจับผู้ร้าย หรือติดตามเอาของกลางคน หรือ ดับไฟ หรือช่วยอย่างอื่นตามควรแก่การโดยเต็มกำลัง
             มาตรา 38 ให้กำนันดูแลคนเดินทางซึ่งไม่มีเหตุควรสงสัยว่าจะเป็นผู้ร้ายให้ได้มีที่ พักตามควร
             มาตรา 39 ถ้าผู้เดินทางด้วยราชการจะต้องการมีคนนำทาง หรือขาดแคลนพาหนะ เสปียงอาหารลงในระหว่างเดินทาง และจะร้องขอต่อกำนันให้ช่วยสงเคราะห์ กำนันต้อง ช่วยจัดหาให้ตามที่จะทำได้ ถ้าหากว่าการจะช่วยเหลือนั้น จะต้องออกราคาค่าจางเพียงใด ให้กำนันเรียกเอาแก่ผู้เดินทางนั้น
             มาตรา 40 กำนันต้องตรวจจัดการรักษาสิ่งเป็นสาธารณประโยชน์ อันอยู่ในตำบล นั้น เช่น สระน้ำ ศาลาอาศัย ที่เลี้ยงปศุสัตว์ เป็นต้น
             มาตรา 41 กำนันต้องรักษาบัญชีสำมะโนครัว และทะเบียนบัญชีของรัฐบาลอยู่ใน ตำบลนั้นและคอยแก้ไขเพิ่มเติมให้ลูกต้องตรงกับบัญชีของผู้ใหญ่บาน
             มาตรา 42 กำนันต้องทำบัญชีสิ่งของซึ่งต้องเสียภาษีอากรในแขวงนั้น ยื่นต่อกรม- การอำเภอและนำราษฎรไปเสียภาษีอากรตามพระราชบัญญัติภาษีอากร
             มาตรา 43 กำนันกระทำการตามหน้าที่จะเรียกผู้ใดมาหารือให้ช่วยก็ได้
             มาตรา 44 ในตำบลหนึ่งให้สารวัตรสำหรับเป็นผู้ช่วย และรับใช้สอยของกำนัน 2 คน ผู้,ที่จะเป็นสารวัตรนี้แล้วแต่กำนันจะขอร้องให้ผู้ใดเป็น แต่ก็ต้องไดรับความเห็นชอบ ของผู้ว่าราชการเมืองด้วยจึงเป็นได้ และกำนันมีอำนาจเปลี่ยนสารวัตรได้

หน้าที่และอำนาจของผู้ใหญ่บ้าน


             หน้าที่และอำนาจของผู้ใหญ่บ้าน ได้มีตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 (แก้ไขเพิ่มเติมถึงปัจจบัน) ได้แก่
             มาตรา 27 ผู้ใหญ่บ้าน เป็นหัวหน้าของราษฎรในหมู่บ้านของตน ตามที่กำหนดไว้ ในพระราชบัญญัตินี้ จะมีหน้าที่และอำนาจในทางปกครอง และรักษาความสงบเรียบร้อย ของราษฎร ดังจะกล่าวต่อไปนี้คือ
             ข้อ 1 ที่จะรักษาความสงบ และความสุขสำราญ ช่วยป้องกันความทุกข์ภัย ของลูกบ้านตามสมควรและสามารถจะทำไต้ การที่กล่าวนี้ถาสมควรจะปรึกษาหารือและ ช่วยกันกับเพื่อนผู้ใหญ่บ้านก็ดี กับกำนันนายตำบลก็ดีก็ให้เป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านที่จะ ต้องปฏิบัติให้สมควรแก่การที่จะรักษาประโยชน์ และความสุขของลูกบ้าน ซึ่งได้มอบไว้ เป็นธุระในพระราชบัญญัตินี้
             ข้อ 2 ถ้าความทุกข์ภัยเกิดแก่ลูกบ้านซึ่งจะต้องขอความป้องกันจากรัฐบาล ก็เป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านที่จะนำความแจ้งต่อเจ้าพนักงานปกครองตั้งแต่ กำนัน นายอำเภอ เป็นต้นขึ้นไปโดยลำดับ
ข้อ 3 ถารัฐบาลจะประกาศหรือจะสั่งราชการใดให้ราษฎรทราบเป็นหน้า- ที่ของผู้ใหญ่บ้านที่จะรับข้อความอันนั้นไปแจ้งต่อลูกบ้านของตนให้ทราบ
             ข้อ 4 เป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน ที่จะทำบัญชีสำมะโนครัวในหมู่บ้านของ ตน และคอยแก้ไขบัญชีนั้นให้ลูกต้องเสมอ
             ข้อ 5 ถ้าผู้ใหญ่บ้านรู้เห็นเหตุการณ์แปลกประหลาดอันใดที่เกิดขึ้นในหมู่ บ้านของตนหรือในลูกบ้านของตน ซึ่งอาจจะเป็นคุณหรือให้โทษแก่ราชการบ้านเมืองก็ดี แก่ประชาชนในที่นั้นก็ดี ยกตัวอย่างข้างฝ่ายโทษ ดังรู้เห็นว่าผู้คนที่มีทรัพย์สินของแปลก ประหลาดอันน่าสงสัยว่าเป็นของที่ไดมาทางโจรกรรมก็ดี หรือว่าถ้าเห็นผู้คนล้มตายหรือ มีบาดแผลอันควรสงสัยว่าจะมีผู้อื่นกระทำเอาโดยทุจริตหรือไปกระทำทุจริตต่อ ผู้ลื่นแล้ว จึงเกิดเหตุขึ้นก็ดี เหล่านี้เป็นต้น ให้รบน่าความแจ้งต่อกำนันนายตำบลของตน
             ข้อ 6 ถ้ามีคนจรแปลกหน้านอกสำมะโนครัวหมู่บ้านนั้นเข้ามาอาศัย เป็น หน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านจะต้องไต่ถามให้เจักตัว และ!เหตุการณ์ที่มาอาศัย ถ้าเห็นว่าไม่ไต้ มาโดยสุจริตให้เอาตัวผู้นั้นส่งกำนันนายตำบลของตน
             ข้อ 7 ถ้าเกิดเหตุจลาจลก็ดี ฆ่ากันตายก็ดี ตีชิงก็ดี ปล้นทรัพย์ก็ดี หรือไฟ ไหมก็ดี หรือเหตุร้ายสำคัญอย่างใด ๆ ในหมู่บ้านของตน หรือหมู่บ้านที่ใกล้เคียงอันสมควรจะช่วยได้ เป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านจะต้องเรียกลูกบ้านของตนออกช่วยต่อสู้ติดตาม จับผู้ร้ายเอาของกลางคืน หรือตับไฟหรือช่วยอย่างอื่นที่สมควรโดยเต็มกำลัง
             ข้อ 8 ผู้ใหญ่บ้านที่เห็นลูกบ้านของตนคนใดแสดงความอาฆาตมาดร้ายแก่ ผู้อื่นก็ดี หรือเป็นคนจรจัดไม่ปรากฏการทำมาหาเลี้ยงชีพ และไม่สามารถจะชี้แจงให้เห็น ความบริสุทธิ์ของตนได้ก็ดี ผู้ใหญ่บ้าน มีอำนาจหน้าที่ที่จะเรียกลูกบ้านคนนั้นมาไต่ถาม และว่ากล่าวสั่งสอน ถ้าไม่ฟังจึงให้นำเอาตัวส่งกำนันจัดการตามความในมาตรา 52 แห่ง พระราชบัญญัตินี้
             ข้อ 9 ควบคุมและดูแลลูกบ้านให้ปฏิบัติหน้าที่ ซึ่งต้องพึงกระทำตามกฎ- หมาย หรือระเบียบแบบแผนของทางราชการ
             ข้อ 10 ฝึกหัดอบรมให้คนไทยเจ้าหน้าที่และกระทำการในเวลารบ
             ข้อ 11 ทำการอบรมสั่งสอน หรือชี้แจงข้อราชการแก่ราษฎร ในการนี้ก็ให้ เรียกราษฎรมาประชุมไต้ตามครั้งคราวที่สมควร
             ข้อ 12 ให้บำรุง ส่งเสริมการอาชีพของราษฎรในทางเกษตรกรรม พาณิชย กรรม และอุตสาหกรรม
             ข้อ 13 ตรวจตราและรักษาประโยชน์ในการอาชีพของราษฎร ข้อ 14 สั่งให้ราษฎรช่วยเหลือในการสาธารณประโยชน์เพื่อบำบัดปดป้อง ภยันตรายซึ่งมีมาเป็นสาธารณะโดยฉุกเฉิน และให้ทำการช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ราษฎรผู้ ประสบสาธารณภัย
             ข้อ 15 จัดการป้องกันโรคติดต่อ หรือโรคระบาดซึ่งเกิดขึ้น หรือจะเกิดขึ้น ในหมู่บ้าน เพื่อมิให้ติดต่อลุกลามต่อไป
             ข้อ 16 จัดหมู่บ้านให้เป็นระเบียบเรียบร้อยและตองด้วยสุขลักษณะ ข้อ 17จัดให้มีการประชุมกรรมการหมู่บ้าน
             ข้อ 18 ปฏิบัติการตามคำสั่งของกำนัน หรือทางราชการ และรายงานเหตุการณซึ่งเกิดขึ้นในหมู่บ้านให้กำนันทราบเพื่อให้กำนันรายงาน ต่อคณะกรรมการอำเภอ
             ข้อ 19 กระทำตนให้เป็นตัวอย่างแก่ราษฎรตามที่ทางราชการได้แนะนำ (ความในมาตรา 27 ข้อ 9 ถึงข้อ 19 บัญญัติเพิ่มโดยมาตรา 6 แห่ง พ.ร.บ.ลักษณะ ปกครองทองที่ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2486)
             มาตรา 28 ผู้ใหญ่บ้านมีหน้าที่และอำนาจในการที่เกี่ยวด้วยความอาญา ดังต่อไปนี้ ข้อ 1 เมื่อทราบข่าวว่าได้มีการกระทำผิดกฎหมายเกิดขึ้น หรือสงสัยว่าได้ เกิดขึ้นในหมู่บ้านของตนด้องแจงความต่อกำนันนายตำบลให้ทราบ
             ข้อ 2 เมื่อทราบข่าวว่าได้มีการกระทำผิดกฎหมายเกิดขึ้น หรือสงสัยว่าได้ เกิดขึ้นในหมู่บ้านใกล้เคียงต้องแจ้งความต่อผู้ใหญ่บ้านนั้นให้ทราบ
             ข้อ 3 เมื่อตรวจพบของกลางที่ผู้กระทำผิดกฎหมายมีอยู่ก็สี หรือสิ่งของที่ สงสัยว่าได้มาโดยการกระทำผิดกฎหมาย หรือเป็นสิ่งของสำหรับใช้ในการกระทำผิดกฎ- หมายก็สี ให้จับสิ่งของนั้นไวและรีบนำส่งต่อกำนันนายตำบล
             ข้อ 4 เมื่อปรากฏว่าผู้ใดกำลังกระทำผิดกฎหมายก็ดีหรือมีเหตุควรสงสัยว่า เป็นผู้ที่ได้กระทำผิดกฎหมายก็สี ให้จับตัวผู้นั้นไว้แล้วรีบนำส่งต่อกำนันนายตำบล
             ข้อ 5 ถ้ามีหมายหรือคำสั่งตามหน้าที่ทางราชการให้จับผู้ใดในหมู่บ้านนั้น เป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านที่จะจับผู้นั้นและรีบนำส่งต่อยังกำนัน หรือกรมการอำเภอ ตาม สมควร
             ข้อ 6 เมื่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ออกหมายสั่งให้คนหรือให้ยึด ผู้ใหญ่บ้าน ต้องจัดการให้เป็นไปตามกฎหมาย

บรรณานุกรม

พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 (แก้ไขเพิ่มเติมถึง ปัจจุบัน). (2547). กรงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อาสารักษาดินแคน.


แนวทางการปฏิบัติหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในสถานการณ์ พ.ศ. 2547

             กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ยังเป็นกลไกสำคัญของรัฐในส่วนภูมิภาคระดับตำบล หมู่บ้าน หากการปกครองตำบล หมู่บ้านแข็งแกร่ง ประเทศย่อมมั่นคง ภารกิจป้านัดทุกข์บำรุงสุข ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในสถานการณ์ พ.ศ. 2547 ต้องใช้หลักการบริหารกิจการบานเมือง ที่ดี เป็นแนวทางปฏิบัติหน้าที่ ดังนี้(โภคิน พลกล, 2547, หน้า Cool
             1.ด้านการบริการประชาชน ให้เอาใจใส่ดำเนินการช่วยเหลือและดูแลประชาชน อย่างเต็มกำลังความสามารถเพื่อจะให้ประชาชนไต้รับความสะดวก รวดเร็วในการติดต่อ ราชการ การให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนการปฏิบัติงานของทุกกระทรวง กรม และ หน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพราะการบริการประชาชนถือเป็นหัวใจสำคัญอย่างยิ่ง
             2.ต้านการปกครองและรักษาความสงบเรียบร้อย ให้ดำเนินการแนะน่า ตักเตือน และดูแลราษฎรมิให้กระทำการผิดกฎหมายรวมถึงชี้แจงข้อราชการต่าง ๆ ที่ประชาชนพึงรู้ ให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ที่เป็นหัวหน้าชุดรักษาความสงบเรียบร้อยประจำหมู่บ้าน (ชรบ.) อำนวยความสะดวกในต้านต่าง ๆ แก่ประชาชน
             3.ต้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม ดำเนินการดแลรักษา อนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม้ในตำบล หมู่บ้านให้อยู่ในสภาพที่มีความอุดมสมบูรณ์และ เมื่อพบว่าป่าไม้ในเขตทองที่ถูกบุกรุกทำลายให้รายงานอำเภอ หรือเจ้าหน้าที่ตำรวจทราบ โดยเร็ว และการให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ทุกฝ่ายในการแก้ไขปัญหาการบุกรุกทำลาย ป่าไม้
             4.ด้านการแก้ไขปัญหาความยากจน ให้ดำเนินการร่วมมือกับทางจังหวัด อำเภอ องค์กรปกครองส่วนทองถิ่นและประชาชนในพื้นที่ โดยเป็นผู้ให้ข้อมูลแก่ประชาชนใน พื้นที่ตำบล หมู่บ้าน ตลอดจนข้อมูลปัญหาความต้องการ (demand side) ทรัพยากรในการ ให้ความช่วยเหลือ (supply side) เพื่อน่าไปร่วมกันวิเคราะห์ปัญหาถึงระดับฐานราก และ แก้ไขปัญหาสังคมและความยากจนต่อไป
             5.ด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ดำเนินการกระตุ้นปลกจิตสำนึกให้ ชุมชนตื่นตัว ให้เกิดมีกระแสสังคมต่อด้านยาเสพติด การสร้างความร่วมมือกับประชาคม
หมู่บ้านและตำบล โดยเน้นการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ครอบครัว โรงเรียน ชุมชน ในการรวมพลังต่อต้านยาเสพติดทุกรูปแบบและเฝ้าระวังการแพร่ระบาดด้วย
             6. ด้านการปราบปรามผู้มีอิทธิพล ดำเนินการรวมมือกับทางราชการ มีการปราบปรามผู้มีอิทธิพลด้วยการสอดส่องดูแลความประพฤติของลูกบ้าน มิให้ประพฤติตนเป็นผู้ มีอิทธิพลหรือมีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับผู้มีอิทธิพล และดูแลสถานประกอบการต่าง ๆ ใน พื้นที่และให้ความร่วมมือในการแจ้งเบาะแส ข้อมูล ข่าวสาร ปัญหาความเดือดร้อนที่เกิด จากกลุ่มผู้มีอิทธิพลรวมถึงการใช้มาตรการทางสังคมต่อกลุ่มผู้มีอิทธิพล

บรรณานุกรม

โภคิน พลกล. (2547, สิงหาคม). วันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ประจำปี 2547. มติชนสุด สัปดาห์, 24, 8.
บันทึกการเข้า
ตั้งโอ๋
นักโพสต์ในดวงใจที่ใฝ่ฝัน
********
ออฟไลน์ ออฟไลน์

กระทู้: 248



« ตอบ #1 เมื่อ: กุมภาพันธ์ 20, 2011, 05:51:55 PM »

ขอบอกว่า กำนันที่ตำบลสามกอ ทำหน้าที่ได้ดีเยี่ยมเลยเชียวแหละ
บันทึกการเข้า
เลิศชาย ปานมุข
ผู้ดูแลบอร์ด
นักโพสต์ VIP
********
ออนไลน์ ออนไลน์

กระทู้: 3793



« ตอบ #2 เมื่อ: กุมภาพันธ์ 22, 2011, 08:26:37 AM »

โชคดีนะครับ ที่มีผู้นำดีดี ในหมู่บ้านของตนเอง สามารถพึ่งพาได้ และ กศน.คงทำอะไรได้ง่ายขึ้นหากมีผู้นำที่เก่งและเข้าใจงานแบบนี้ Cheesy
บันทึกการเข้า
หน้า: [1]   ขึ้นบน
พิมพ์
 
กระโดดไป: